Werk in uitvoering
Het werk in De Onlanden wordt dit jaar afgerond.
Januari 2012 is een groot deel van de waterberging al ingezet om de wateroverlast in Drenthe en Groningen te bestrijden.
De Peizermaden en de bergingen rond het Leekstermeer stonden volledig onder water. Het gebied leverde zo een belangrijke bijdrage aan het oplossen van de crisissituatie, terwijl de inrichting nog niet klaar was.
Hieronder een overzicht van de stand van zaken rond de laatste werkzaamheden. De getallen tussen haakjes verwijzen naar de kaart, waarop de locaties van de werkzaamheden aangegeven staan.
Het Groot Waal (1)
Twee jaar heeft het geduurd voor aan de westkant van de Matslootpolder het laatste stuk kade kon worden aangelegd door bezwaren tegen het opnemen van het Groot Waal in de waterberging en tegen het kappen van een strook bomen aan de westrand van dit bos.
Na een akkoord met het aangrenzende landbouwbedrijf zijn het laatste stuk kade bij het Groot Waal en de zomerkade met inlaat aangelegd.
De waterstand in het bos wordt geregeld met een windmolentje.
Daarnaast is een zomerkade, met inlaat en windmolentje, om het Groot Waal aangelegd. Waarmee de waterstand in het bos kan worden geregeld en voorkomen dat het bos te nat of te droog wordt.
Oostzijde Matslootpolder (2)
Ook aan de oostkant van de Matslootpolder, tussen Hoeve Eiteweert en de fietsbrug over het Peizerdiep bij Peizermade, liep een procedure die aanleg van de kade tegen hield.
Het ging om mogelijke vernatting en mogelijke muggenoverlast in de toekomst.
En ook hier zijn aanpassingen gedaan om tegemoet te komen aan de bezwaren.
De kade loopt nu niet meer langs het Peizerdiep, maar meer naar het westen en een scherm van beplanting moet de muggen tegenhouden.
Noordzijde Matslootpolder (3)
In de Matslootpolder loopt de noordelijke grens van de waterberging langs de zandweg van de Suikerunie. Deze weg kan tevens als kade dienen.
De bestuurscommissie heeft hierover overeenstemming met de Suikerunie.
Er is een nieuwe kade aangelegd, direct ten zuiden van deze zandweg.
Tegelijkertijd is in de waterberging een kanoroute gegraven, die parallel loopt met de nieuwe kade. Deze kanoroute gaat het Leekstermeer met het Peizerdiep verbinden.
Veenterpen (4)
Begin 2011 heeft er een grootschalig archeologisch onderzoek plaatsgevonden in 72 veenterpen.
Op basis van dit onderzoek is besloten acht veenterpen in de Matslootpolder af te dekken met een speciaal folie en een laag grond.
Zo worden ze beschermd tegen invloeden van buiten en is de inhoud veilig gesteld voor toekomstig onderzoek.
Roderwolderdijk matras (5)
Misschien dat archeologen over duizend jaar raar opkijken als ze bij hun opgravingswerk aan de historische Roderwolderdijk op een piepschuim matras stuiten.
Wellicht kunnen bronnen uit de 21e eeuw dan duidelijk maken dat dit matras bij de aanleg van de waterberging in de grond gestopt is om een deel van de Roderwolderdijk te versterken.
Over een lengte van zo’n 200 meter is de ondergrond zo slap en daarnaast ligt er vlabij een hogedruk gasbuis, dat alleen een drijvend lichaam van piepschuim, verpakt in waterdicht folie, de weg en de gasbuis op zijn plek kan houden.
De nieuwe Roderwolderdijk is klaar. De verharding is aangebracht, de aansluitingen op de bruggen in orde gemaakt en aan beide kanten van de Roderwolderdijk zijn afsluitingen voor autoverkeer geplaatst.
Wegen en paden
In 2012 zijn de wegen en fietspaden opgeleverd, waaronder het mooiste fietspad van Drenthe (Onlandsedijk-Roderwolderdijk) nabij het Groot Waal. Onder het fietspad loopt een 10 kilometer lange kanoroute door het Groot Waal. Het fietspad beslaat 3 kilometer van de in totaal 12 kilometer fietspad in De Onlanden. Bijzonder is dat het fietspad op het niveau van het maaiveld ligt.
Watersysteem Peizermaden
Doordat de waterberging in januari 2012 al is ingezet, staat het waterbergingsgebied in de Peizermaden al in verbinding met het Eelderdiep en het Peizerdiep.
Deze verbindingen zijn tijdens de hoogwatersituatie in januari snel en niet zo precies gegraven.
Inmiddels is een aantal dijkgaten bij het Peizerdiep weer gedicht en zijn de blijvende openingen verbreed en aangepast.
Het Omgelegde Eelderdiep iets ten noorden van het kadegat bij de Verlengde Boterdijk is afgedamd (6) en het water uit de bovenloop van het Eelderdiep stroomt weer net als vroeger door het oorspronkelijke, nog mooi kronkelende diepje de Peizermaden in.
Overstekende Bevers (7)
Het Omgelegde Eelderdiep, nabij het natuurgebied het Elsburger Onland, vormde een barrière voor diverse diersoorten, zoals bevers en otters.
Omdat de afvoerfunctie van het Omgelegde Eelderdiep vanwege de waterberging sterk is afgenomen, kon hier een ecologische verbindingszone worden aangelegd.
Hierdoor kunnen flora en fauna aan weerszijden makkelijker met elkaar in contact komen.
In het diep zijn, over een lengte van ongeveer 300 meter, 3 plas/dras eilandjes aangelegd. De eilandjes begroeien in de loop der tijd steeds meer en krijgen daardoor een steeds natuurlijker uitstraling.
Beleefpunten (8, 9 en 10)
Bezoekers van De Onlanden kunnen via de vele fiets- en wandelpaden en uitzichtpunten op de bruggen een goed beeld krijgen van het gebied. Aan een aantal andere Beleefpunten wordt op dit moment nog gewerkt.
De Mijmerbank bij de Hooiweg (8), waar de fietser een mooi uitzicht heeft over de Matslootpolder, is klaar.
Aan het uitkijkpunt op de voormalige vuilstort langs de Rodervaart (9) wordt nog gewerkt.
Vlonderpad
Aan de andere kant van De Onlanden, bij de Peizerweering, is een 300 meter lang vlonderpad aangelegd, dat vanaf de Madijk naar het Eelderdiep loopt (10).
Aan het eind van het pad komt nog een vogelkijkscherm.
Het vlonderpad loopt door één van de natste stukken in die omgeving.
Stuw Peizerdiep (11)
Voordat de waterberging echt in gebruik kan worden genomen, moet er nog een stuw in het Peizerdiep komen.
Een stuw die het water de goede kant opleidt.
In de toekomst wordt 75% van het water dat via het Eelderdiep en het Peizerdiep uit het noorden van Drenthe aangevoerd, via de Matslootpolder naar het Leekstermeer stromen. Dit gebeurt alleen wanneer er peilverschil is tussen het Leekstermeer en het Peizerdiep en dat is nu niet het geval.
De stuw zal het peil in het Peizerdiep met 10 cm verhogen, waardoor het benodigde verval ontstaat.
Plaatsing van deze stuw wordt het sluitstuk van de inrichting, want het water kan uiteraard pas worden opgestuwd als het ook ergens heen kan stromen.
Voor die tijd moet de waterberging dus helemaal klaar zijn en de dijk tussen Peizerdiep en Matslootpolder op diverse plaatsen doorgestoken zijn.
Luchtfoto's gebied
Regelmatig laat de bestuurscommissie het gebied fotograferen vanuit de lucht. Voor aanvang van de uitvoering is het hele gebied vanuit de lucht gefotografeerd.
Telkens als een bestek is afgerond of een andere belangrijke mijlpaal is gehaald, die vanuit de lucht goed zichtbaar is, worden nieuwe foto's gemaakt en op deze site geplaatst.
Klikt u hier voor deze luchtfoto's.
